Het inschakelen van tolken na 1 januari 2012

Wat er aan vooraf ging
De Minister van VWS heeft besloten om per 1 januari 2012 de centrale vergoeding voor tolk- en vertaaldiensten te stoppen. Deze bezuinigingsmaatregel heeft verregaande gevolgen voor cliënten die het Nederlands niet goed machtig zijn, maar ook voor hun hulpverleners.
De Minister gaat uit van het standpunt dat iedereen die in Nederland woont Nederlands hoort te kunnen spreken, en anders zelf zorgt voor een tolk. Voor wat betreft de hulpverlening  wordt daarmee de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van de communicatie bij de cliënt gelegd.

Beleid Pro Persona
Nu de Minister het beleid met betrekking tot de inschakeling van tolken wijzigt, moet Pro Persona hierop ook haar beleid aanpassen. Hierna worden drie situaties beschreven.

1
Wanneer de cliënt iemand zelf kan meenemen die als tolk optreedt of zelf een professionele tolk meeneemt dan kan Pro Persona hem daartoe verplichten. De cliënt is immers volgens de Minister zelf verantwoordelijk voor de beheersing van de Nederlandse taal.  Daaruit vloeit voort dat de cliënt zelf verantwoordelijk is voor het inschakelen van een tolk of vertaler wanneer hij de Nederlandse taal niet voldoende of niet machtig is.
Voor Pro Persona geldt het beleid dat met de cliënt een behandelovereenkomst wordt gesloten waarin expliciet staat dat de cliënt zelf dient te zorgen voor een (professionele) tolk of vertaler. Hierin dient ook te worden opgenomen dat de cliënt zelf de rekening hiervoor dient te betalen.

2
Pro Persona is verantwoordelijk voor een duidelijke en begrijpelijke communicatie met de cliënt. In de gevallen waarbij de cliënt zelf geen tolk of vertaler kan inschakelen terwijl die wel noodzakelijk is, dient Pro Persona een tolk in te schakelen. Omdat volgens het nieuwe beleid van de Minister de cliënt zelf verantwoordelijk is voor de beheersing van de Nederlandse taal, kunnen de kosten op de cliënt worden verhaald. Ook dit dient dan expliciet in de behandelovereenkomst te worden opgenomen.

3
Alleen in die situatie waarin de cliënt zelf geen tolk of een vertaler kan inschakelen of  de kosten hiervan niet kan betalen dan dient Pro Persona een tolk in te schakelen (op ad-hoc basis) en de kosten hiervan te vergoeden. Pro Persona draagt uiteindelijk de verantwoordelijkheid voor een begrijpelijke communicatie met de cliënt wanneer die daar zelf niet voor kan zorgen.

Wanneer Pro Persona besluit tot het inschakelen van een tolk of vertaler geldt een contract met het Tolken en vertaalcentrum Nederland (TVCN). Wanneer zich een situatie voordoet zoals bij punt drie beschreven dan kan uitsluitend een beroep worden gedaan op TVCN.

N.B.    Asielzoekers die via de RZA zijn verzekerd – de tolkdienst zal je vragen naar het zgn. “COA-zorgnummer” op hun verzekeringsbewijs – blijven recht houden op vergoeding van tolkdiensten. Dat geldt ook voor cliënten in de vrouwenhulpverlening (Hera) en cliënten met een strafrechtelijke titel.